Wrzesień – Broszka w kształcie motyla

plastik, wym. 3 x 1 cm, jama 1 

12 września 1942 r. w getcie łódzkim (Litzmannstadt Getto) zakończyła się akcja wysiedleńcza zwana „Wielką Szperą” (Allgemeine Gehsperre). Izrael Zygelman, którego w lutym 1940 r. osiedlono w getcie, wraz z żoną, 2 dzieci i teściem, w świadectwie złożonym jako więzień niemieckiego obozu zagłady Kulmhof w Chełmnie nad Nerem, opisuje tragiczną w skutkach akcję:

„17 [najprawdopodobniej pomyłka autora] września 1942 r. była w getcie obława. W środku dnia gestapowcy i żydowska policja odebrali mi drugie dziecko, mój skarb, wszystko najdroższe, co mieliśmy w życiu. Ludzie! Przedstawcie sobie ten ból, te męki, ale niczego zrobić nie mogłem. I tylko sam siebie przekonywałem, że dziecku nic się nie stanie. Ale już mnie nic nie cieszyło. Życie moje było złamane i na wszystko patrzyłem obojętnie. Żona starała się mnie uspokoić, ale nic mnie nie interesowało, a marzyłem tylko o tym, aby wyjechać gdziekolwiek. Ale dokąd mogłem wyjechać, jeśli wokół nas był drut kolczasty”.

W muzealnych zbiorach niewielkich rozmiarów zabawki, części od lalek czy dziecięce kubki przypominają o najmłodszych ofiarach Holokaustu. Jedna z nich, to broszka w kształcie motyla, którego skrzydła barwy czerwonej, wytłaczane są delikatnymi prążkami, dodatkowo zdobią je smugi ciemniejszej farby. Zapięcie w kształcie agrafki.


 
Fragment sprzączki

Wśród rzeczy należących do ofiar obozu Kulmhof, które po wielu latach od odnalezienia trafiły do Muzeum, znajduje się niewielkich rozmiarów (6,5 x 5 x 4 cm) budzik podróżny, określany niekiedy kolejarskim.


Znaczek – gwiazda Dawida

8 lutego 1940 r. władze okupacyjne Łodzi (niem. Litzmannstadt) wydały zarządzenie o utworzeniu w północnej części miasta „żydowskiej dzielnicy mieszkaniowej” – getta. Rozkazano również przesiedlić do niej wszystkich łódzkich Żydów. 30 kwietnia 1940 r. getto stało się „dzielnicą zamkniętą”, odizolowaną od reszty miasta drewnianym płotem i zasiekami z drutu kolczastego.


Fragment sprzączki

wykop przy kościele (1997), metal, dł. 33 mm

Prawie po rocznej przerwie od wstrzymania wysiedleń z łódzkiego getta (Litzmannstadt Getto) między 23 czerwca a 14 lipca 1944 r. w dziesięciu transportach do obozu zagłady Kulmhof wywieziono łącznie 7196 osób.


Kwiecień – Fragmenty talerza sederowego

Na przełomie marca i kwietnia obchodzono jedno z najważniejszych i najstarszych świąt w tradycji żydowskiej – Pesach (z hebr. przejście) – nazywane także Świętem Przaśników. Upamiętnia historię wyzwolenia Izraelitów z egipskiej niewoli opisanej głównie w Księdze Wyjścia. Trwa od 7 (w Izraelu) do 8 dni (w diasporze).


naparstki, fragment metra krawieckiego, kołeczek (koska)

Wśród tysięcy artefaktów w zbiorach Muzeum w Chełmnie nad Nerem znajdują się zarówno drobne przedmioty związane z krawiectwem jak znaczniki do wykrawania materiałów, igły i szpilki czy nożyce z charakterystycznymi długimi ostrzami, jak i znacznie większe – maszyny do szycia firmy Singer.


Marzec – Odznaka Przysposobienia Wojskowego Kobiet

Prezentowana odznaka przypomina o największej kobiecej organizacji paramilitarnej z okresu II RP. Początki idei Przysposobienia Wojskowego Kobiet (PWK) sięgają 1922 r., gdy Wojsko Polskie z braku środków finansowych rozwiązało Ochotniczą Legię Kobiet. Kombatantki pierwszej wojny światowej i walk o granice pragnęły nadal uczestniczyć we wzmacnianiu i współtworzeniu niepodległej Rzeczypospolitej.


November - The lid of the cigarette case with engraving

Among the thousands of artifacts obtained during many years of archaeological research on the site of the former German death camp Kulmhof, a small metal plate with an engraved inscription: Mr. Józef Jakubowski / for the 1st place / on the motorcycle gymkhan / on the motorcycle Sokół 600 / "Gordon - Bennet" / from f. R. Klinger on 30.VIII.36.


Contact

Museum of the Former German Kulmhof Death Camp in Chełmno on Ner

Branch of the Martyrdom Museum in Żabikowo

Cultural Institution of the local government of Wielkopolskie Voivodeship

Office in the Museum in Chelmno
Chełmno 59A, 62-660 Dąbie
phone: +48 63 271 94 47 
Mobile +48 695 003 137
e-mail: muzeum@chelmno-muzeum.eu
www.chelmno-muzeum.eu

Visiting the Museum

Chełmno

1/04 – 30/09
Tuesday–Sunday: 9 am–5 pm
Monday: close

1/10 – 31/03
Tuesday–Sunday: 9 am–3 pm
Monday: close

The last visitors are admitted an half hour before the closing time.

Las Rzuchowski

The area is open for visitors

© copyright Muzeum Martyrologicznego w Żabikowie