W dniu 30 stycznia w Kole odbyła się uroczystość z okazji Międzynarodowego Dnia Pamięci o Ofiarach Holokaustu, której organizatorami byli Miejski Dom Kultury w Kole i Muzeum byłego niemieckiego Obozu Zagłady Kulmhof w Chełmnie nad Nerem.
Uroczystość rozpoczęła się od wspólnego upamiętnienia kolskich Żydów przy pomniku na Nowym Rynku, gdzie oddano hołd pierwszym ofiarom Zagłady i mieszkańcom Koła, których życie brutalnie przerwała druga wojna światowa. Głos do jego uczestników zabrał dr Krzysztof Witkowski, Burmistrz Miasta Koła, przypominając, że żydowska społeczność przez wieki współtworzyła historię i tożsamość miasta. Odczytano także relacje Kolanina złożoną w Konspiracyjnym Archiwum Getta Warszawy o podpaleniu przez Niemców synagogi. Przybyłe delegacje złożyły wiązanki i zapaliły znicze.
Następnie w Galerii Foyer Miejskiego Domu Kultury w Kole odbył się wernisaż wystawy czasowej „Harry Daniels. Powroty” (kurator Magdalena Babik, adiunkt Muzeum), która opowiada o pamięci zapisanej w obrazach żydowskiego artysty urodzonego w Kole.
Po wernisażu w sali widowiskowej Domu Kultury zebrani mogli wysłuchać dwóch prelekcji, „Pierwsze ofiary Zagłady z powiatu kolskiego” Bartłomieja Grzanki, kierownika Muzeum w Chełmnie, który podkreślił lokalny wymiar eksterminacji, i Olgi Polichnowskiej – „Kolskie herstorie zagłady” – o historii Kolanek, Żydówek, ocalonych z Zagłady.
Zwieńczeniem wydarzenia był spektakl Kolskiego Teatru Otwartego im. Czesława Freudenreicha „Żyć, żeby powiedzieć” w reżyserii Anety Piorun. To niezwykle poruszająca, pozbawiona słów opowieść o świecie, w którym odebrano ludziom imiona, marzenia i nadzieję na przyszłość, z przejmującą oprawą muzyczną na żywo. Przesłaniem spektaklu było wezwanie do przekazywania świadectwa kolejnym pokoleniom.
Odczytano także listy od potomków kolskich Żydów, Riki (Rywki) Gruberman, córki Geni Kaliskiej (z d. Danielewicz, bratanicy artysty) i Izzy’ego Kerena – Przewodniczącego Związku Ziomkostwa Żydów z Koła.
W uroczystości wzięli udział przedstawiciele władz samorządowych Koła, w tym radni Rady Miejskiej i Rady Powiatu. Obecni byli również muzealnicy, regionaliści i członkowie organizacji działających na rzecz pamięci z powiatów kolskiego, konińskiego i kutnowskiego, a także mieszkańcy Koła i okolic, którzy wspólnie oddali hołd ofiarom Zagłady.
Uroczystość objęli patronatem dr Krzysztof Witkowski Burmistrz Miasta Koła i dr Anna Ziółkowska Dyrektor Muzeum Martyrologicznego w Żabikowie.
Dziękujemy wszystkim, którzy tak licznie zechcieli wziąć udział w Międzynarodowym Dniu Pamięci o Ofiarach Holokaustu.
Fotografie za: Miasto Koło i Eugeniusz Gembka
