W dniu 28 maja na terenie Muzeum-Miejsca Pamięci Las Rzuchowski odbyła się uroczystość odsłonięcia tablicy upamiętniającej Żydów z centralnej Polski zamordowanych w niemieckim nazistowskim obozie zagłady Kulmhof w Chełmnie.
Tablica upamiętnia Żydów z: Brześcia Kujawskiego, Chodcza, Dąbrowic, Gąbina, Gostynina, Izbicy Kujawskiej, Lubienia Kujawskiego, Lubrańca, Kłodawy, Koła, Kowala, Krośniewic, Kutna, Przedcza, Sannik, Włocławka i Żychlina.
Uroczystość rozpoczęła się przy Pomniku Ofiar Zagłady. Przybyłych gości powitał Bartłomiej Grzanka, kierownik Oddziału Muzeum w Chełmnie. Następnie głos zabrali Marysia Galbraith, profesor Uniwersytetu w Alabamie, przewodnicząca Association of Descendants of Jewish Central Poland (ADJCP) / Stowarzyszenia Potomków Żydów Polski Centralnej (ADJCP) i Lawrence Zlatkin, prawnik z Nowego Jorku, członek Stowarzyszenia, który podzielił się rodzinnym doświadczeniem Zagłady:
„Mój ojciec urodził się w Żychlinie – jednej z żydowskich społeczności, której mieszkańcy ponieśli śmierć tutaj, w Chełmnie. Mój ojciec Rafael oraz mój wuj Joseph przeżyli, ale moja babcia Dvorah nie miała tego szczęścia. Podobnie jak wielu moich kuzynów, których rodziny mieszkały w Żychlinie od pokoleń. Zostali wywiezieni do Chełmna i zginęli w jednej chwili w marcu 1942 roku. To położyło kres historii Żydów w dużej części Polski.
Przed mrokami 1942 roku życie żydowskie w tych regionach rozkwitało, wplatając kluczowe nici w kulturową, duchową i gospodarczą tkankę Polski. Byli sąsiadami, uczonymi i budowniczymi – sklepikarzami, profesjonalistami, rzemieślnikami i rabinami. Moja babcia handlowała owocami, pracując ramię w ramię z lokalnymi rolnikami na wsi. To nie jest odległa historia. To tragedia zaledwie z wczoraj, wciąż żywa w naszej zbiorowej pamięci. Stoję tu dzisiaj jako żywy most łączący mnie z moim ojcem i babcią, niosąc w sobie obowiązek uszanowania ich życia – zarówno jako dumnych Polaków, jak i Żydów”.
Następnie uczestnicy udali się pod Ścianę Pamięci, gdzie odsłonięto tablicę. Odmówiono kadisz – modlitwę za zmarłych. Głos zabrał również Bartosz Duszyński przedstawiciel Forum Dialogu. Ofiarom z centralnej Polski oddano hołd, skradając kwiaty i znicze.
W uroczystości wzięli udział burmistrzowie, radni, członkowie organizacji pozarządowych i młodzież oraz inni przedstawiciele społeczności miast i miasteczek, z których pochodziły upamiętnione ofiary.
Organizatorem wydarzenia była Fundacja Przyjaciele i Rodziny Żydowskie Miasta Kutna, partnerem Association of Descendants of Jewish Central Poland (ADJCP). Projekt współfinansowano przez Forum Dialogu.
Patronat honorowy nad uroczystością objęły: Muzeum Martyrologiczne w Żabikowie i Muzeum byłego niemieckiego Obozu Zagłady Kulmhof w Chełmnie nad Nerem.
